पर्खोस्

'पर्खोस्' निबन्धका लेखक भैरव अर्याल हुन्, जो नेपाली हास्यव्यङ्ग्य निबन्ध विधाका अग्रणी र स्थापित हस्ताक्षरका रूपमा परिचित छन्। उनका रचनाहरूमा समाजका विकृति, विसङ्गति र मानवीय कमजोरीलाई हास्य र व्यङ्ग्यको माध्यमबाट तीखो ढङ्गले उजागर गर्ने शैली पाइन्छ।

'पर्खोस्' एउटा हास्यव्यङ्ग्यात्मक निबन्ध हो। यसमा लेखकले सम्पादकले पटक-पटक लेख माग्दा आफूले 'पर्खोस्' भनी टार्दै आएको प्रसङ्गबाट सुरु गरी, समाजका विभिन्न वर्ग र तहका मानिस कुनै न कुनै रूपमा सधैं कसैको वा केहीको पर्खाइमा रहेको यथार्थलाई व्यङ्ग्यात्मक शैलीमा प्रस्तुत गरेका छन्।

निबन्धको मुख्य विचार हो — 'पर्खनु' र 'पर्खाउनु' मानव जीवन र समाजको एउटा अपरिहार्य तर विडम्बनापूर्ण यथार्थ हो। लेखकका अनुसार मानिसले जन्मदेखि मृत्युसम्म कुनै न कुनै रूपमा पर्खिरहनुपर्छ, र यही पर्खाइको संस्कृतिले नै समाजमा ढिलासुस्ती, झुटो आश्वासन र गैरजिम्मेवारीपनलाई जन्माएको छ।

लेखकको दृष्टिकोण हास्यव्यङ्ग्यात्मक तर गहिरो सामाजिक चेतनायुक्त छ। उनी समाजमा व्याप्त ढिलासुस्ती र झुटो आश्वासनको संस्कृतिलाई हास्यको पर्दामा लुकाई तीखो आलोचना गर्छन्, तर साथसाथै पर्खाइलाई जीवनको अपरिहार्य यथार्थका रूपमा पनि स्वीकार गर्छन् — जसले उनको दृष्टिकोणलाई केवल आलोचनात्मक मात्र नभई दार्शनिक गहिराइसमेत दिन्छ।

यस निबन्धले सिकाउँछ — मानिसले अनावश्यक रूपमा अरूलाई झुटो आश्वासन दिएर पर्खाउनुभन्दा समयमै आफ्नो जिम्मेवारी र वचन पूरा गर्नुपर्छ। तर पर्खाइबाट पूर्णतः भाग्न पनि सकिँदैन; त्यसैले धैर्यका साथ पर्खनु, आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गर्नु र इमानदार वाचा गर्नु नै जीवनको यथार्थपूर्ण उपाय हो।

'पर्खोस्' निबन्धले हास्यव्यङ्ग्यको माध्यमबाट नेपाली समाजमा व्याप्त ढिलासुस्ती, झुटो आश्वासन र गैरजिम्मेवार प्रवृत्तिलाई उजागर गर्दै, अन्ततः पर्खाइलाई मानव जीवनको अपरिहार्य तर सुधार्न सकिने यथार्थका रूपमा प्रस्तुत गर्छ। लेखकले हल्का हास्यको आवरणमा गम्भीर सामाजिक सन्देश दिन सफल भएका छन्।

'पर्खोस्' शीर्षक अत्यन्त सान्दर्भिक छ, किनभने सम्पूर्ण निबन्ध यही एउटा शब्द ('पर्खोस्') को वरिपरि घुम्छ — यो शब्दले नेपाली समाजमा व्याप्त ढिलासुस्ती, टारमटार र झुटो आश्वासनको संस्कृतिलाई प्रतीकात्मक रूपमा समेट्छ, जुन निबन्धको केन्द्रीय व्यङ्ग्यको विषय हो।