हाम्रा राष्ट्रिय गौरव

राष्ट्रलाई विश्वभर चिनाउने, राष्ट्रको स्वाभिमान र पहिचान अभिवृद्धि गर्ने तथा सम्पूर्ण नागरिकले गर्व गर्न सक्ने ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, प्राकृतिक वा वीरतापूर्ण विषयवस्तुलाई राष्ट्रिय गौरव भनिन्छ। नेपालको बहुसांस्कृतिकता, वीर पुर्खाहरूको बहादुरी, राष्ट्रिय झन्डा, राष्ट्रिय गान, लुम्बिनी र सगरमाथा नेपालका प्रमुख राष्ट्रिय गौरव हुन्।

नेपाल एक बहुसांस्कृतिक राष्ट्र हो भन्ने कुरा निम्न उदाहरणले पुष्टि गर्दछ: १. नेपालमा जाति, धर्म र भौगोलिक क्षेत्रको विविधता भएकाले संस्कृतिमा पनि विविधता छ। २. हिन्दु, बौद्ध, मुस्लिमलगायत सबै धर्मका आआफ्नै विशेषताका चाडपर्व मनाइन्छन्, जस्तै कृष्ण जन्माष्टमी, बुद्ध पूर्णिमा, क्रिसमस, त्यागी र विश्वकर्मा पूजा। ३. हरेक जातजातिका फरक फरक चाडपर्व, परम्परागत वेशभूषा र मौलिक परिकार छन्। ४. विविध लोक गित र लोक नाचले नेपाली संस्कृति जीवन्त बनाएका छन्। यी सबै उदाहरणले नेपाल साँच्चै बहुसांस्कृतिक राष्ट्र हो भन्ने पुष्टि गर्दछन्।

विदेशमा नेपालको चिनारी गराउँदा राष्ट्रिय गौरव बढाउने निम्न विषयवस्तु प्रस्तुत गर्न सकिन्छ: १. नेपालको बहुसांस्कृतिकता — विभिन्न जातजातिका चाडपर्व र संस्कृति। २. नेपाली वीर गोर्खाली सेनाको बहादुरी र विश्वमा प्राप्त सम्मान (भिक्टोरिया क्रस, मिलिटरी क्रस)। ३. नेपालको राष्ट्रिय झन्डाको विशिष्टता — विश्वको एकमात्र त्रिकोण आकारको झन्डा। ४. राष्ट्रिय गान "सयौं थुँगा फूलका हामी" ले दिने विविधतामा एकताको सन्देश। ५. गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी। ६. विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा। यी विषयले नेपालको समृद्ध इतिहास, संस्कृति र प्राकृतिक सौन्दर्य विश्वसामु राम्रोसँग प्रस्तुत गर्न सकिन्छ।

यो भनाइ नेपाली राष्ट्रिय स्वाभिमान र सार्वभौमिकताको महत्त्वलाई प्रतिबिम्बित गर्ने भएकाले सही र सान्दर्भिक छ भन्ने मेरो धारणा हो। नेपाली वीर पुर्खाहरूले सधैं आफ्नो देशको मानसम्मान र स्वतन्त्रताको रक्षाका लागि साहसपूर्वक लडेका छन्, त्यसैले उनका सन्ततिका हामीले पनि राष्ट्रको मानमर्दन कदापि सहन नहुने हो। तर यसको अर्थ आक्रामकता वा हिंसा होइन; राष्ट्रको स्वाभिमान, सार्वभौमिकता र स्वतन्त्रताको रक्षा एकता, कूटनीति र आत्मसम्मानपूर्ण व्यवहारद्वारा गर्नुपर्दछ। हामीले आफ्नो पहिचान, संस्कृति र गौरवलाई सम्मान गर्दै राष्ट्रको मान बढाउने कार्यमा सधैं संलग्न रहनुपर्दछ।

नेपालको राष्ट्रिय झन्डाले नेपाली जनताको इतिहास, स्वाभिमान, सार्वभौमिकता, स्वतन्त्रता, अपनत्व र एकतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। झन्डामा रहेको चन्द्र र सूर्यले आकाशमा चन्द्र र सूर्य रहुन्जेल नेपाल रहिरहने तथ्यलाई जनाउँछ भने निलो किनारा शान्तिको प्रतीक हो।

नेपाली सेनाले प्रथम विश्वयुद्धमा देखाएको बहादुरी र प्रभावले दोस्रो विश्वयुद्ध अगाडि वीर गोर्खालीलाई ब्रिटिस सेनामा समावेश गराएको थियो। यस्तो अतुलनीय बहादुरी र साहस प्रदर्शन गरेबापत ब्रिटिस सरकारले नेपाली सेनालाई विश्व प्रसिद्ध गौरवमय पदक 'भिक्टोरिया क्रस' र 'मिलिटरी क्रस'बाट विभूषित गऱ्यो, जसले नेपाललाई विश्वमा 'वीर गोर्खालीको देश' भनी चिनायो।

सगरमाथा विश्वको सर्वोच्च शिखर भएकाले र लुम्बिनी शान्तिका अग्रदूत गौतम बुद्धको जन्मस्थल भएकाले यी दुवै स्थान विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत छन् र प्रत्येक वर्ष लाखौं पर्यटकलाई आकर्षित गर्दछन्। यसले नेपाल र नेपालीको पहिचान विश्वव्यापी बनाई देशको आर्थिक विकासमा समेत टेवा पुऱ्याएको हुनाले यी दुवैलाई नेपालका राष्ट्रिय गौरव मानिन्छ।

• राष्ट्रिय गौरवको अर्थ • बहुसांस्कृतिकता र यसका उदाहरण • नेपाली सेनाको वीरता र प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान • राष्ट्रिय झन्डाको विशेषता र यसले बोकेको अर्थ • राष्ट्रिय गानको विवरण (शब्द, सङ्गीत, लागु मिति) • लुम्बिनी र सगरमाथाको महत्त्व