यौन विकृति र विसङ्गति

कम उमेरमा विवाह गर्दा निम्न समस्या आइपर्न सक्छन्: १. शारीरिक रूपमा पूर्ण विकास नभएकाले गर्भावस्था र प्रसवका क्रममा स्वास्थ्य जोखिम बढ्न सक्छ। २. शिक्षा अधुरै छाड्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ, जसले भविष्यको अवसरमा असर पार्छ। ३. आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर नभएकाले परिवार धान्न कठिनाइ हुन्छ। ४. मानसिक र भावनात्मक रूपमा जिम्मेवारी बहन गर्न तयार नहुँदा वैवाहिक जीवनमा द्वन्द्व आउन सक्छ। ५. सन्तान स्याहारसुसारमा समेत कठिनाइ भई परिवारमा थप समस्या सिर्जना हुन सक्छ।

यदि मलाई यस्तो परिस्थितिको सामना गर्नुपऱ्यो भने म निम्न कदम चाल्छु: १. स्पष्ट रूपमा इन्कार गरी त्यस्तो परिस्थितिबाट तुरुन्त हट्छु। २. घटना लुकाउनुको सट्टा तुरुन्तै आफ्ना अभिभावक, शिक्षक वा अन्य भरोसायोग्य वयस्कलाई जानकारी दिन्छु। ३. आवश्यक परेमा प्रहरी वा सम्बन्धित हेल्पलाइनमा सम्पर्क गर्छु। ४. घटनासँग सम्बन्धित प्रमाण (सन्देश, तस्बिर, लिङ्क आदि भए) सुरक्षित राख्छु ताकि आवश्यक कारबाही गर्न सहज होस्।

बालबालिकालाई यौन विसङ्गतिबाट बचाउन अभिभावकले निम्न भूमिका खेल्न सक्छन्: १. सन्तानलाई उमेर उपयुक्त यौन शिक्षा दिने। २. सन्तानसँग खुला र भरोसायोग्य संवादको वातावरण बनाई कुनै पनि समस्या ढुक्कसँग साझा गर्न सक्ने बनाउने। ३. सन्तानको मोबाइल र इन्टरनेट प्रयोगमा उचित निगरानी र मार्गदर्शन गर्ने। ४. सन्तानलाई राम्रो र नराम्रो स्पर्श तथा व्यवहार चिन्न सिकाउने। ५. सन्तानलाई स्वस्थ शौक र सीपमूलक गतिविधिमा संलग्न हुन प्रोत्साहन गर्ने। ६. समस्या देखिनासाथ विद्यालयको परामर्शदाता वा सम्बन्धित निकायसँग सहकार्य गर्ने।

समाजमा हुने यौन विकृति र विसङ्गति हटाउन निम्न कार्य गर्नुपर्दछ: १. विद्यालय तहमै उमेर उपयुक्त यौन शिक्षा अनिवार्य गर्नुपर्छ। २. परिवार र समाजमा यौन विषयमा खुलेर कुरा गर्ने संस्कृतिको विकास गर्नुपर्छ। ३. विद्यालयमा मनोसामाजिक परामर्शदाताको सेवा सुदृढ गर्नुपर्छ। ४. अश्लील सामग्रीको दुरुपयोग नियन्त्रण गर्न कानुनी व्यवस्था कडाइका साथ लागु गर्नुपर्छ। ५. सञ्चार माध्यम र सामाजिक सङ्घसंस्थामार्फत यौन विसङ्गतिका असरबारे व्यापक सचेतना फैलाउनुपर्छ। ६. पीडितलाई सहयोग र परामर्श प्रदान गर्ने संयन्त्र सुदृढ गर्नुपर्छ।

समाजले स्वीकार गरेको स्वस्थ र मर्यादित यौन व्यवहारभन्दा बाहिर गई हुने असमय, अस्वस्थ वा अनैतिक यौन क्रियाकलाप र त्यसबाट सिर्जना हुने सामाजिक असन्तुलनलाई यौन विकृति र विसङ्गति भनिन्छ।

किशोरावस्थामा यौन विसङ्गतिका मुख्य कारणमा उचित यौन शिक्षाको अभाव, अनियन्त्रित इन्टरनेट तथा मोबाइल प्रयोग, अश्लील सामग्रीमा सहज पहुँच, अभिभावकसँग खुला संवादको कमी र साथीसङ्गतको नकारात्मक प्रभाव पर्दछन्।

विद्यालयको परामर्शदाताले विद्यार्थीको व्यवहारमा आएको परिवर्तनलाई समयमै पहिचान गरी समस्याको मूल कारण बुझ्न सक्छ, विद्यार्थीलाई हानिकारक सामग्री वा बानीबाट टाढा रहन सघाउन सक्छ र स्वस्थ पठनजस्ता वैकल्पिक गतिविधितर्फ उन्मुख गराई विद्यार्थीलाई पुनः पढाइमा फर्काउन सहयोग गर्न सक्छ।

• यौन विकृति र विसङ्गतिको अर्थ • यौन विकृति र विसङ्गतिका कारण र परिणाम • कम उमेरमा विवाहका जोखिम • रोकथामका उपाय र अभिभावक/परामर्शदाताको भूमिका • यौन दुर्व्यवहारको जोखिममा अपनाउनुपर्ने सुरक्षा उपाय