रोजगारी

१. रोजगारी भनेको के हो?

जीविकोपार्जनका लागि व्यक्तिले आफ्नो सिप, ज्ञान र क्षमताको प्रयोग गरी पारिश्रमिक वा आम्दानी प्राप्त हुने गरी गर्ने काम वा पेसालाई रोजगारी भनिन्छ।

२. वैदेशिक रोजगारीको परिचय दिनुहोस्? नेपालमा यसले पारेको प्रभाव उल्लेख गर्नुहोस्।

नेपाली नागरिकले आफ्नो देशभन्दा बाहिर अर्को देशमा गई तलब वा ज्यालाका लागि काम गर्ने प्रक्रियालाई वैदेशिक रोजगारी भनिन्छ। यसले नेपालमा निम्न प्रभाव पारेको छ:

सकारात्मक प्रभाव: पारिवारिक गुजारा चल्न र गरिबी घट्न सहयोग पुगेको छ। नेपालमा विदेशी मुद्रा भित्रिने भएकाले देशको आर्थिक अवस्थामा टेवा पुगेको छ। विदेशमा गएका व्यक्तिले नयाँ सिप र अनुभव सिक्ने अवसर पाएका छन्, जुन स्वदेशमा फर्केर व्यवसायमा प्रयोग गरेको पनि पाइन्छ। नकारात्मक प्रभाव: दुर्घटनामा परी अङ्गभङ्ग हुने वा ज्यान गुमाउनुपर्ने जोखिम रहन्छ। कतिपय व्यक्ति एच.आइ.भी./एड्स जस्ता रोग लिएर फर्कने गरेको देखिन्छ। पारिवारिक विखण्डन र आफ्नै परम्परा, संस्कृति बिर्सने समस्या देखिएको छ। युवा जनशक्ति विदेशिँदा स्वदेशमा विकास निर्माणका काममा कामदारको अभाव भई ढिलासुस्ती हुने गरेको छ। ३. वैदेशिक रोजगारीमा जानुभन्दा अघि अपनाउनु पर्ने पूर्वसर्तको सूची बनाउनुहोस्। गन्तव्य देशका लागि आवश्यक भाषा सिक्ने। श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयबाट आवश्यक जानकारी लिने। जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट राहदानी बनाउने। वैदेशिक रोजगार विभागबाट श्रम स्वीकृति लिने। आवश्यक तालिम लिने र सम्बन्धित परीक्षामा सफल हुने। मान्यता प्राप्त स्वास्थ्य संस्थाबाट स्वास्थ्य परीक्षण गराउने। अभिमुखीकरण तालिम लिने। जानुअघि नै बिमा गर्ने। दूतावासमार्फत समस्या समाधान गर्न सकिने भन्ने जानकारी लिने। ४. नेपालमा रोजगारी प्रवर्धनका प्रभावकारी उपाय के के हुन सक्छन्, उल्लेख गर्नुहोस्। कृषिलाई आधुनिकीकरण र व्यावसायीकरण गरी स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्ने। गाईपालन जस्ता पशुपालन व्यवसायलाई प्रवर्द्धन गर्ने। घरेलु उद्योग सञ्चालनलाई प्रोत्साहन गर्ने। स्थानीय पालिकाहरूले सिप तथा व्यावसायिक तालिम उपलब्ध गराउने। स्वदेशमै रोजगारीका अवसर सिर्जना गरी युवालाई विदेश पलायन हुनबाट रोक्ने। ५. वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहने आफ्नी काकीलाई तपाईं के के सुझाव दिनुहुन्छ, उल्लेख गर्नुहोस्। जानुभन्दा अघि सम्बन्धित देशका बारेमा र गर्नुपर्ने काम राम्ररी बुझ्न सुझाव दिन्छु। श्रम स्वीकृति र राहदानी जस्ता आवश्यक कागजात पूरा गरेर मात्र जानू भनी सुझाव दिन्छु। जानुअघि स्वास्थ्य परीक्षण गराई र बिमा गरेर मात्र जानू भनी सुझाव दिन्छु। अभिमुखीकरण तालिम लिई काम र त्यहाँको वातावरणबारे जानकारी लिनू भनी सुझाव दिन्छु। विदेशमा समस्या पर्दा आफ्नो देशको दूतावासमार्फत सहयोग लिन सकिने कुरा थाहा पाई राख्नू भनी सुझाव दिन्छु।

१. वैदेशिक रोजगारीका सट्टा स्वदेशमै अपनाउन सकिने विकल्पहरू:

व्यावसायिक तथा आधुनिक कृषि (जस्तै तरकारी खेती) पशुपालन (जस्तै गाईपालन) घरेलु उद्योग सञ्चालन पालिकाबाट सिप वा व्यावसायिक तालिम लिई स्वरोजगार बन्ने २. वैदेशिक रोजगारीका सकारात्मक र नकारात्मक प्रभाव:

• रोजगारी र वैदेशिक रोजगारीको अर्थ। • वैदेशिक रोजगारीमा जानुभन्दा अघि अपनाउनुपर्ने पूर्वसर्त। • वैदेशिक रोजगारीका सकारात्मक र नकारात्मक प्रभाव। • नेपालमा रोजगारी प्रवर्धनका उपायहरू। • वैदेशिक रोजगारीको विकल्पका रूपमा स्वदेशी रोजगारीका अवसरहरू।